الکتروشوک درمانی (ECT)

الکتروشوک درمانی ECT

مغز بیمار در درمان الکتروشوک درمانی یا الکتروکانوالسیوتراپی (ECT) در زمانی که بیهوش است با استفاده از جریان برق تحریک می‌شود. این تحریک باعث بروز تشنجی کوتاه می‌شود. الکتروشوک درمانی برای درمان موارد شدید اختلال افسردگی اساسی، اختلال دوقطبی و اسکیزوفرنی، پس از نتیجه نگرفتن از درمانهای دیگر به کار برده می‌شود.

الکتروشوک درمانی چیست؟

در الکتروشوک درمانی (ECT) با تحریک کردن مغز با شوک‌های الکتریکی کوچک است زمانی که بیمار بیهوش است انجام می‌شود، در نتیجه این تحریک مغز بیمار دچار شوک کنترل شده می‌شود. الکتروشوک درمانی برای درمان بیماران مبتلا به اختلال‌های روانی شدید به کار برده می‌شود. هرچند اطلاعات چندانی درباره ساز و کار تاثیرگذاری الکتروشوک درمانی در دست نیست، با این حال بیش از 80 سال است که از الکتروشوک درمانی برای درمان اختلال‌های روانی شدید استفاده می‌شود.

الکتروشوک درمانی چگونه انجام می‌شود؟

در کلینیک دکتر جوادی گروهی از متخصصین شامل روانپزشک، متخصص بیهوشی و پرستار الکتروشوک درمانی را انجام می‌دهند. درمان نسبتاً سریع است و در چند هفته انجام می‌شود. تعداد کل درمان‌ها به شدت اختلال و سرعت بهبود یافتن علائم بیمار بستگی دارد.

مراحل الکتروشوک درمانی ECT

وضعیت سلامت روان بیمار قبل از الکتروشوک درمانی با معاینه بالینی توسط پزشک متخصص ارزیابی می‌شود. تا اطمینان حاصل شود که بیمار از سلامت کافی برای انجام الکتروشوک درمانی برخوردار است. ارزیابی‌های قبل از درمان شامل معاینه توسط روانپزشک و گرفتن نوار قلب (ECG) می‌شود. پزشک مزایا و خطرات احتمالی درمان را به بیمار توضیح می‌دهد و بیمار با انجام درمان موافقت می‌کند.

داروی شل کننده عضلات در روز درمان به بیمار داده می‌شود و بیمار بیهوش می‌شود. سپس الکترودها در نقاطی مشخص به جمجمه بیمار متصل می‌شود و مغز با پالس‌های کوتاه برق تحریک می‌شود. مغز در اثر این تحریک دچار تشنجی یک دقیقه‌ای می‌شود. سپس بیمار به هوش آورده می‌شود، بیمار ظرف پنج تا ده دقیقه به هوش می‌آید و هوشیاری کاملش را ظرف یک ساعت بازمی‌یابد.

الکتروشوک درمانی معمولاً دو یا سه بار در هفته و در مجموع شش تا دوازده بار انجام می‌شود. درمان تا زمان تسکین یافتن علائم شدید ادامه داده می‌شود. اگر از الکتروشوک درمانی برای حفظ نتایج درمان استفاده شود، درمان هفته‌ای یک بار یا هر چند ماه یک بار انجام می‌شود.

عوارض جانبی الکتروشوک درمانی ECT

الکتروشوک درمانی با احتمال بروز عوارض جانبی متعدد همراه است. تحریک مغز و بیهوشی عمومی می‌تواند عوارض جانبی زیر را به دنبال داشته باشد:

  • ناراحتی معده یا حالت تهوع
  • سردرد
  • درد عضلانی
  • فراموشی

عوارض جانبی الکتروشوک درمانی معمولاً چند روز تا چند ساعت پس از درمان ادامه دارد و انتظار می‌رود که خود به خود برطرف شود.

اهداف الکتروشوک درمانی

الکتروشوک درمانی با هدف تسکین سریع علائم اختلال‌های روانی انجام می‌شود. ECT روشی است که برای درمان اختلال افسردگی اساسی، اختلال دوقطبی و اسیکزوفرنی به کار برده می‌شود.

دلیل بحث‌برانگیز بودن الکتروشوک درمانی

بحث‌برانگیز بودن الکتروشوک درمانی عمدتاً به این دلیل است که الکتروشوک درمانی اوایل بدون بیهوشی انجام می‌شد و در نتیجه بیماران حین درمان دچار آسیب‌دیدگی می‌شدند. همچنین تصویری که فیلم‌ها و رسانه‌های مختلف از الکتروشوک درمانی به عنوان درمانی دردناک و وحشیانه نشان داده‌اند، باعث بدنامی این درمان موثر شده است. الکتروشوک درمانی ECT از ابتدای زمان معرفی شدن به جامعه پزشکی تاکنون تغییرات بسیاری کرده است و پژوهشگران آن را به درمانی ایمن تر و موثرتر تبدیل کرده‌اند.

الکتروشوک درمانی برای چه افرادی مفید است؟

الکتروشوک درمانی معمولاً در موقعیت‌هایی انجام می‌شود که روان درمانی یا درمان دارویی به اندازه کافی برای درمان عارضه روانی موثر نبوده باشد. بعضی عارضه‌های روانی واکنش بسیار خوبی به ECT نشان می‌دهند، سازمان غذا و دارو انجام الکتروشوک درمانی را برای درمان عارضه‌های زیر تایید کرده است:

  • اختلال افسردگی اساسی
  • اختلال دوقطبی
  • اسکیزوفرنی
  • اختلال اسکیزوافکتیو
  • روانگسیختگی کاتاتونی

در درمان اختلال اسکیزوافکتیو از ECT برای رفع علائم افسردگی، اختلال دوقطبی و علائم اسکیزوفرنی استفاده می‌شود.

الکتروشوک درمانی ECT برای افراد زیر مفید است:

  • افرادی که به عارضه روانی شدیدی مبتلا هستند.
  • افرادی که به دلیل ناراحتی روانی در معرض خطر آنی خودکشی هستند.
  • بیمارانی که خواستار یا نیازمند درمانی سریع هستند.
  • بیمارانی که می‌خواهند ناراحتی روانی‌شان را بدون مصرف دارو درمان کنند.
  • بیمارانی که به روان درمانی یا درمان دارویی واکنش مناسبی نشان نداده‌اند.
  • بیمارانی که باردار و مبتلا به عارضه روانی هستند.
  • سالمندان مبتلا به ناراحتی روانی

تحقیقات فراوانی در زمینه انجام درمان ECT بر روی سالمندان و خانم‌های باردار انجام شده است و تمام پژوهشگران به این نتیجه رسیده‌اند که الکتروشوک درمانی برای این دو گروه معمولاً ایمن‌تر از درمان دارویی است.

الکتروشوک درمانی روشی موثر و سریع است. نتایج چندین دهه پژوهش نشان می‌دهد که قریب به 80 درصد بیماران مبتلا به موارد افسردگی ساده پس از الکتروشوک درمانی بهبود یافته‌اند. نرخ بهبود برای بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی یا اختلال دوقطبی نیز مشابه افسردگی است.

الکتروشوک درمانی ECT برای درمان ناراحتی‌های روانی

اگر درصدد هستید که الکتروشوک درمانی را برای درمان ناراحتی روانی انجام بدهید، بهتر است ابتدا درباره مزایا و خطرات احتمالی این روش با روانپزشک مشورت کنید. چنانچه می‌خواهید ECT را برای درمان افسردگی انجام بدهید، باید قبل از هرگونه تصمیم‌گیری، از دیگر روشهای درمان غیر دارویی افسردگی اطلاع داشته باشید.

درمان عارضه‌های روانی برای حفظ سلامتی و ارائه عملکرد مطلوب در زندگی ضروری است. اگر می‌خواهید عارضه‌ای روانی را که از اعتیاد نشات گرفته است، درمان کنید، همکاران ما در کلینیک دکتر جوادی می‌توانند برای آشنا شدن با این روش درمانی و مدیریت آن به شما کمک کنند. متخصصین ما در زمینه درمان بیماری‌های روانی و اختلال‌های همزمان سوءمصرف مواد مخدر از تجربه گسترده‌ای برخوردار هستند. ما در شناسایی منابع و راهنماهای درمانی به شما کمک می‌کنیم و راه رسیدن به زندگی پایدارتر و سالم‌تر را برایتان هموار می‌کنیم. پس همین امروز با ما تماس بگیرید.

خدمات مرتبط