متادون دارویی است که برای کاهش برخی دردها یا ترک مواد مخدر تجویز و مصرف میشود. اما مصرف خودسرانه متادون بهشدت اعتیادآور است و در برخی موارد بهاندازه مخدرهای قوی نیز عوارض دارد. برخی داروهای مخدر به دلایل مختلفی در دوران بارداری و شیردهی نیز مصرف میشوند همه ما از آسیبهای آن برای سلامتی کودک باخبر هستیم.
اما اینکه کدام مخدرها آسیب بیشتری وارد میکنند و کدام مخدرها با تجویز پزشک در این دوران مصرف میشوند، مسئله مهمتری است. امروز قصد داریم به بررسی مصرف متادون در دوران شیردهی و عوارض آن بر کودکان بپردازیم.
تأثیر مصرف مواد مخدر بر شیردهی مادر
بهطورکلی استفاده از هر نوع ماده مخدری در دوران بارداری و شیردهی میتواند برای سلامت کودک آسیبزا باشد. به همین دلیل یکی از مهمترین مواردی که به مادران مبتلا به اعتیاد پیشنهاد میشود، این است که قبل از اقدام به بارداری در جلسات روانشناسی ترک اعتیاد شرکت کنند.
سالانه کودکان معتاد زیادی متولد میشوند به دلیل سوءمصرف مادر در دوران بارداری این درد را متحمل شدهاند. ازآنجاییکه مهمترین دوره بعد از بارداری دوران شیردهی به نوزاد است بسیاری از کودکان در این دوره دچار آسیبهای شدید ذهنی، مغزی و جسمانی میشوند.
از طرفی باید این موضوع را در نظر داشت که نهتنها مصرف مخدر بلکه عوارض قطع ناگهانی آن میتواند عامل تهدید سلامتی نوزاد باشد. بهعنوانمثال مادری که در دوران شیردهی اقدام به ترک غیراصولی کند، مستعد اضطراب و افسردگیهای شدیدی است که میتواند آن را مستقیماً به کودک خود منتقل کند. پس پیداکردن روش صحیح ترک متادون یا هر مخدر دیگری از خود ترک اعتیاد اهمیت بیشتری دارد.
برای آشنایی بیشتر با علائم و عوارض مصرف قرص متادون به صفحه «عوارض متادون» مراجعه کنید.
مصرف قرص متادون در دوران شیردهی چه عوارضی برای کودک به همراه دارد؟
مصرف متادون در دوران شیردهی میتواند عوارض جبرانناپذیری برای سلامتی کودک به همراه داشته باشد. متادون از طریق شیر مادر وارد بدن کودک میشود و احتمال اعتیاد و وابستگی کودک به متادون رخ میدهد. حتی در برخی وارد زمانی که مادر کودک را از شیر میگیرد، علائم بعد از ترک متادون نیز در کودک بروز میکند. متادون میتواند باعث کاهش تنفس نوزاد و مرگ ناگهانی نوزاد در خواب شود.

به همین خاطر مهمترین نکته این است که در این دوران هم مانند دوره بارداری باید مادر در سلامت کامل و عاری از وابستگی به هر نوع ماده مخدری باشد. اما اگر طبق تجویز و دستور پزشک مجبور به مصرف متادون بود باید کودک خود را بهآرامی از شیر بگیرد و تغییر رفتار کودک کاملاً تحتنظر پزشک بررسی شود. گاهی کودک بر اثر عوارض متادون دچار آسیبهای ترک اعتیاد میشود که باید اقدامات تخصصی تحتنظر پزشک برای ترک وابستگی نوزاد به متادون صورت گیرد.
مصرف متادون در مادران مبتلا به سوءمصرف تریاک و هروئین چه کمکی میکند؟
گاهی اوقات متادون بهعنوان جایگزین برای مخدرهایی نظیر تریاک و هروئین تجویز میشود. این مخدرها علاوه بر خطر اعتیاد خطرهای ناشی از تزریق، مانند ایدز را نیز به همراه دارند. به همین دلیل در برخی موارد باتوجهبه تجویز پزشک، از متادون برای ترک تریاک بهعنوان داروی جایگزین استفاده میشود.
مطالعات علمی سندی قطعی بر اثبات افزایش احتمال وقوع نقص هنگام تولد، ناشی از مصرف متادون را نشان نمیدهد. اما همواره احتمال ابتلا نوزاد به برخی از عوارض ناشی از ترک مواد افیونی پس از تولد وجود دارد. هرچند این احتمال و شدت بیماری بسیار کمتر از دیگر مواد افیونی است. عوارض جانبی متادون در بارداری در مقایسه با مواد دیگر مانند تریاک و هروئین بسیار کمتر است، اما بدون عارضه هم نیست.

اما در مورد مخدرهایی مانند تریاک برخی متخصصین معتقدند که گاهی باتوجهبه شرایط مادر مصرف داروی متادون تحتنظر و کنترل پزشک، تنها راه بهدنیاآمدن نوزاد سالم از مادر وابسته به تریاک است.
میزان مصرف تجویزی این دارو از فردی به فرد دیگر متفاوت است و نهتنها باید تحتنظر پزشک مصرف شود؛ بلکه باید بهگونهای از بیمار مراقبت شود تا آن را به یکباره قطع نکند و درمان را بهصورت مداوم، پیش برد.
مخدرهایی که از دوران بارداری تا شیردهی سلامت کودک را به خطر میاندازند!
هر نوع ماده اعتیادآوری از جمله متادون میتواند سلامت جنین را به خطر بیندازد. ازآنجاییکه در دوران شیردهی کودک مستقیم از شیر مادر تغذیه میکند امکان انتقال تمام مخدرها و مواد مضر به بدن کودک وجود دارد.
اما در برخی موارد باتوجهبه شرایط ویژه مادر، پزشک داروهایی مانند ریتالین یا متادون را با دوز مشخص تجویز میکند. در این دوران کودک باید تحتنظر پزشک متخصص قرار گیرد و هیچ داروی مخدری بدون مشورت پزشک قطع نشود.

پیشنهاد متخصصین بهترین مرکز ترک اعتیاد دکتر جوادی به مادران این است که اگر اعتیاد به مصرف متادون یا هر مخدر دیگری دارند قبل از بارداری اقدام به ترک اعتیاد کنند.
بهترین راه برای این عزیزان شرکت در جلسات گروهدرمانی اعتیاد است که علاوه بر بالابردن انگیزه میتواند روند ترک اعتیاد را برایشان راحتتر کند. بدین ترتیب مادران میتوانند با خیال آسوده یک بارداری کمخطر را تجربه کنند.
📌 منبع: womensmentalhealth.org
سوالات متداول
- آیا مصرف متادون در دوران شیردهی برای کودک خطرناک است؟
بله، متادون میتواند از طریق شیر مادر به کودک منتقل شود و باعث وابستگی و اعتیاد نوزاد شود. همچنین ممکن است باعث کاهش تنفس نوزاد و در مواردی مرگ ناگهانی شود. - آیا قطع ناگهانی متادون در دوران شیردهی برای مادر یا کودک خطرناک است؟
قطع ناگهانی متادون میتواند باعث اضطراب و افسردگی شدید در مادر شود که این مشکلات ممکن است به کودک نیز منتقل شود. همچنین نوزاد ممکن است دچار علائم ترک شود که نیازمند مراقبت پزشکی است. - آیا مصرف متادون در دوران بارداری باعث نقص هنگام تولد میشود؟
مطالعات علمی نشان نمیدهد که مصرف متادون باعث نقصهای قطعی هنگام تولد شود، اما عوارضی از جمله علائم ترک مواد افیونی در نوزاد ممکن است وجود داشته باشد، اگرچه این عوارض نسبت به مواد دیگر مانند تریاک و هروئین کمتر است.
۱۴۰۴/۱۰/۱۴

2 پاسخ به “مصرف متادون در دوران شیردهی چه تاثیری در سلامت کودک دارد؟”
سلام خدمت مشاورین محترم من ۲۶ سالمه، متاهلم یه دختر نه ماهه دارم. من در دوران بارداری گرفتار متادون شدم . الان نزدیک دوسال میشه که به متادون اعتیاد دارم و روز به روز هم بیشتر میشه خانواده ازاین قضیه چیزی نمیدونن. فقط همسرم میدونه چون اون رو هم گرفتار کردم. چه کار کنم خواهش میکنم کمکمون کنید دوتامون هم میخاییم ترک کنیم ولی نمی تونیم. من الان دچار آسم شدید شدم، واقعا دارم رنج می کشم. راهکاری بهم پیشنهاد کنید بدون اینکه کسی بفهمه ترک کنیم ممنون میشم
با سلام
خانم شهیدی عزیز با توجه به شرایط فعلی شما و اینکه در دوران حساس شیردهی هستید، به شما پیشنهاد میکنیم هر چه سریعتر برای کمک به سلامتی فرزند دلبندتان به پزشک متخصص ترک اعتیاد مراجعه کنید. مشکلات تنفسی، مغزی و جسمانی از عوارض شایع سوء مصرف قرص متادون در دوران شیردهی مادر است.