اعتیاد به مواد مخدر یک اختلال عودکننده مخرب و مزمن است که میتواند پیامدهای اجتماعی، روانی و جسمی ناخوشایندی به همراه داشته باشد. پیداکردن راههای درمانی ماندگارتر و بهینهتر برای درمان و ترک اعتیاد همیشه دغدغه بیماران و متخصصان این حوزه بوده است. تحریک مغناطیسی مکرر مغزی (rTMS) یکی از روشهای نسبتاً جدید برای درمان اختلالات روانی، منجمله اعتیاد است که بدون نیاز به عمل جراحی، با تحریک مغز، حس نیاز فرد به مصرف مواد مخدر را از بین میبرد.
در این مقاله قصد داریم به یکی از روشهای نوین ترک اعتیاد یعنی rTMS پرداخته و به سؤالات شما دراینخصوص پاسخ دهیم؛ بنابراین اگر میخواهید در مورد
- قابلیت و پتانسیل rTMS در کاهش وسوسه مصرف مواد مخدر
- مناطق مغزی هدف در rTMS
- تأثیر فرکانس و تعداد جلسات rTMS بر کارایی آن
- انواع اعتیادهای قابلدرمان با rTMS
- میزان ماندگاری اثر درمانی rTMS
بدانید، تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.
آیا rTMS بر کاهش وسوسه و ولع مصرف مواد مخدر تأثیر دارد؟
مطالعات متعددی که روی rTMS انجام شده، از تأثیر آن بر کاهش میل به مصرف مواد مخدری چون کوکائین و نیکوتین و همچنین الکل حکایت دارد. در واقع، درمان rTMS با ایجاد تغییرات رفتاری قابلتوجه و طولانیمدت، از جمله کاهش ولع و وسوسه مصرف مواد مخدر، میتواند به درمان و ترک اعتیاد منجر شود.
سازوکار rTMS به این صورت است که بخشهایی از قشر مغز را تحریک کرده و با افزایش آزادسازی دوپامین، عوارض قطع مصرف مواد مخدر را در فرد مبتلا به اعتیاد کاهش داده و ترک اعتیاد را تسهیل میکند. مطابق آخرین تحقیقات و مطالعات، جلسات مکرر rTMS بر کاهش میل به مصرف مواد مخدر و همچنین جلوگیری از عود اختلال و بازگشت فرد به اعتیاد تأثیر مثبت و به سزایی دارند.
جهت کنترل وسوسه و جلوگیری از بازگشت به اعتیاد، کدام مناطق مغز با استفاده از rTMS هدف قرار میگیرند؟
با تحریک مغز با استفاده از rTMS، فعالیت آن تعدیل شده و رفتارهای اعتیادآور که نامتعادل محسوب میشوند به طرز چشمگیری کاهش پیدا میکنند. بر اساس آخرین تحقیقات، انجام rTMS با فرکانس بالا در قشر پیشیشانی سمت چپ مغز، دوپامین بیشتری در مغز آزادکرده و در درمان و ترک اعتیاد مؤثر و مفید است.
چگونه فرکانس و میزان جلسات rTMS بر کارایی آن تأثیر میگذارد؟
ازآنجاکه rTMS با تأثیر بر تحریکپذیری قشر مغز باعث افزایش آزادسازی دوپامین میشود، اعمال مکرر این تکنیک بر فرد مبتلا به اعتیاد به وی در کاهش عوارض ترک اعتیاد کمک کرده و روند درمان را تسهیل میکند. همچنین rTMS با تعدیل فعالیت عصبی مغز، رفتارهای نامتعادل و اعتیادآوری چون میل، ولع و وسوسه مصرف مواد مخدر را کاهش میدهد.
برای تثبیت و ماندگاری اثر این روش درمانی، rTMS میبایست طی جلسات منظم و متعدد اعمال شود. جلسات متوالی rTMS سبب میشود اثر تعدیلکننده آن حتی پس از طی دوره درمان هم ادامه پیدا کند. تحقیقات نشان داده که rTMS برای آزادسازی دوپامین و تأثیرگذاری بیشتر میبایست با فرکانس بالای ۵ هرتز روی بیمار انجام شود.
آیا نوع خاصی از اعتیاد وجود دارد که rTMS برای آن مؤثرتر باشد؟
تأثیر rTMS بر انواع اختلالات روانی و ترک اعتیاد منجمله ترک کراک بررسی شده است. مطالعات معتبر از این حکایت دارند که این تکنیک درمانی با کاهش ولع، تکانشگری و رفتارهای اعتیادآور و خطرآفرین، تأثیرات مفیدی و قابلتوجهی بر ترک اعتیاد دارد. ازآنجا که یکی از کارکردهای rTMS آزادسازی دوپامین است، بهخصوص در درمان و ترک اعتیاد مواد مخدری چون نیکوتین و ترک کوکائین مفید و مؤثر است.
آیا اثرات بلندمدتی از rTMS برای کاهش وسوسه و جلوگیری از بازگشت به اعتیاد وجود دارد؟
یکی از نقاط قوت روش تحریک مغناطیسی مکرر مغزی (rTMS) به نسبت سایر تکنیکها، اثر درمانی قابلتوجه، بلندمدت و ماندگارتر آن است. بدین ترتیب و با کاهش میل به مصرف مواد مخدر، rTMS از بازگشت و عود اعتیاد جلوگیری میکند و فرد نیز تسلط و خودآگاهی بیشتری روی کارهای خود پیدا میکند.
جمعبندی
تحریک مغناطیسی مکرر مغزی یکی از روشهای درمانی نوین ترک اعتیاد است که طی آن، با تحریک قشرهای خاصی از مغز، دوپامین آزاد شده و میل به مصرف مواد مخدر کاهش پیدا میکند. به این منظور، میبایست این درمان طی جلسات متعدد و با فرکانسهای خاص روی فرد مبتلا اعمال شود. این نوع درمان در کلینیکهای کمشماری انجام میشود.بهترین مرکز ترک اعتیاد تهران یعنی کلینیک ترک اعتیاد دکتر جوادی از جمله این مراکز است که با متخصصین باتجربهای که دارد از روشهای نوین درمان اعتیاد مانند درمان rTMS استفاده میکند.
مطالعات علمی متعدد از تأثیر مفید rTMS بر اختلالات مصرف مواد از طریق کاهش ولع، تکانشگری و رفتارهای مخاطرهآمیز حکایت دارند و نشان میدهند که rTMS با اثرات ماندگاری که دارد بهعنوان یک گزینه جدی برای ترک اعتیاد مطرح بوده و میتواند به بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا کمک شایانی کند.
سوالات متداول
- آیا rTMS در کاهش وسوسه مصرف مواد مخدر موثر است؟
بله، مطالعات نشان دادهاند که rTMS با تحریک مغز و افزایش دوپامین، وسوسه و میل به مصرف مواد مخدر را کاهش میدهد. - آیا rTMS برای همه انواع اعتیاد موثر است؟
rTMS به ویژه در ترک اعتیاد به نیکوتین، کوکائین و مواد مخدر مختلف موثر است و میتواند وسوسه و رفتارهای اعتیادآور را کاهش دهد. - آیا اثرات درمانی rTMS بلندمدت و ماندگار است؟
بله، rTMS دارای اثرات درمانی قابل توجه و بلندمدت است که به کاهش وسوسه و جلوگیری از بازگشت به اعتیاد کمک میکند.
📌 منبع: www.mayoclinic.org
۱۴۰۴/۰۵/۱۲
